Muhacir belgesi, Balkanlar’dan Türkiye’ye göç eden ailelere göç sırasında düzenlenen belgelerin genel adıdır ve bugün Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı’nda saklanır. En çok istenenleri Tabiiyet Beyannamesi ve Muhacir Kâğıdı’dır. Belgeyi almak için Başkanlığa; aile reisinin, onunla birlikte gelenlerin ve ailenin Türkiye’de yerleştirildiği yerin bilgileriyle bir talep dilekçesi gönderilir. Dilekçeyi ücretsiz online dilekçe aracımızla birkaç dakikada, resmi düzeninde hazırlayabilirsiniz.
Bu rehberde muhacir belgesinin ne olduğunu, Tabiiyet Beyannamesi ile iskân kaydının farkını, dilekçede hangi bilgilerin istendiğini ve belgeler elinize ulaştığında ne yapacağınızı adım adım anlatıyoruz.
Muhacir belgesi nedir?
“Muhacir” göçmen demektir. Bulgaristan, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya ve diğer Balkan ülkelerinden Türkiye’ye göç eden aileler için göç sırasında çeşitli belgeler düzenlenmiştir. Halk arasında “muhacir belgesi” denen bu belgeler, Devlet Arşivleri Başkanlığı’nda Muhacir Kayıtları olarak tutulur:
- Tabiiyet Beyannamesi: Göç eden aile reisinin ve beraberindekilerin Türk vatandaşlığına geçerken verdiği beyanname.
- Muhacir Kâğıdı: Aileye göçmen olarak verilen belge.
- Muhacir dosyasındaki diğer belgeler: Aileye ait yazışmalar ve kayıtlar.
Kayıtlar, göç eden ailenin reisinin adına tutulur. Bu yüzden başvuruda en önemli bilgi; aile reisinin adı, baba adı ve T.C. kimlik numarasıdır.
Tabiiyet Beyannamesi nedir?
Tabiiyet Beyannamesi, göç eden aile reisinin ve onunla birlikte gelenlerin Türk vatandaşlığına geçerken verdiği beyannamedir. Muhacir Kâğıdı ile birlikte muhacir kayıtları arasında saklanır ve ayrı bir başvuruyla değil, Muhacir Kayıtları Talep Formu ile istenir. Kısacası “Tabiiyet Beyannamesi nasıl alınır?” sorusunun cevabı, muhacir belgesiyle aynıdır.
Muhacir kaydı ile iskân kaydı arasındaki fark
İki kayıt sık karıştırılır ama ayrı ayrı istenir:
| Muhacir kayıtları | İskân kayıtları | |
|---|---|---|
| Ne içerir? | Tabiiyet Beyannamesi, Muhacir Kâğıdı ve muhacir dosyası | Muhacirlere iskânen verilen ev ve araziye ait belgeler |
| Hangi formla istenir? | Muhacir Kayıtları Talep Formu | İskân Kaydı Talep Formu |
| Ne işe yarar? | Göçü, vatandaşlığa geçişi ve aileyi gösterir | Aileye verilen mülkü gösterir |
Muhacir kaydı talebinde iskân belgeleri gönderilmez; iskân kaydı için ayrıca başvurmak gerekir. Dilekçe aracımız iki dilekçeyi aynı bilgilerle tek PDF’te hazırlar.
Muhacir belgesi neden gerekir?
Muhacir belgesi, ailenin nereden ve ne zaman göç ettiğini resmi olarak gösterir. En sık kullanıldığı yer Bulgaristan vatandaşlığı başvurusudur: Bulgaristan’dan göç etmiş bir atanın soyundan geldiğinizi göstermek için muhacir belgesi ve gerekiyorsa isim denklik belgesi istenir. Hangi belgelerin gerektiğini Bulgaristan vatandaşlığı rehberimizde ayrıntılı anlatıyoruz.
Muhacir belgesi nereden alınır?
Muhacir ve iskân kayıtları, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Muhacir ve İskân Kayıtları Şube Müdürlüğü’nden istenir. Başvuru, dilekçenin imzalanıp posta veya kargoyla gönderilmesiyle yapılır:
- Adres: Gayret Mahallesi 95. Sokak No:3 06170 Yenimahalle/Ankara
- Telefon: (0312) 307 90 00
Kurum, kendi talep formunu kullanabileceğinizi ya da formdaki bilgilerin hepsini içeren bir yazıyla başvurabileceğinizi belirtir. Resmi form sayfaları: Muhacir Kayıtları Talep Formu ve İskân Kaydı Talep Formu.
Muhacir belgesi nasıl alınır? Adım adım
- Bilgileri toplayın. Başvuru sahibinin, aile reisinin ve birlikte gelenlerin adını, baba adını ve T.C. kimlik numarasını; ailenin geldiği yeri ve Türkiye’de yerleştirildiği yeri öğrenin. T.C. kimlik numaraları vukuatlı nüfus kayıt örneğinde yazar.
- Dilekçeyi hazırlayın. Muhacir belgesi dilekçe aracımızda bilgileri bir kez girin; muhacir ve iskân dilekçeleri resmi düzeninde hazırlanır. Eksik ya da hatalı T.C. kimlik numarası varsa araç sizi uyarır. Bilgileriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir.
- Yazdırıp imzalayın. Her dilekçeyi ayrı ayrı imzalayın, tarih atın.
- Ekleri koyun. Elinizde varsa Muhacir Kâğıdı ya da Tabiiyet Beyannamesi suretlerini, biliyorsanız muhacir veya dosya numarasını ekleyin. İskân kaydı için ilk tapu tesis kaydı ve tapu örneği taramayı kolaylaştırır.
- Postayla gönderin. Dilekçeyi Başkanlığın adresine gönderin. Aracımız zarfa yapıştırılacak kargo etiketini de hazırlar.
Dilekçede hangi bilgiler istenir?
| Bölüm | İstenen bilgiler |
|---|---|
| Başvuru sahibi | Adı soyadı, T.C. kimlik numarası, telefon, e-posta, yazışma adresi |
| Geldiği yer | Ülke, geliş tarihi, il, ilçe, mahalle veya köy, mevki |
| Muhacir aile reisi | Adı soyadı, baba adı, doğum tarihi, T.C. kimlik numarası |
| Birlikte gelenler | Her kişi için adı soyadı, baba adı, doğum tarihi, T.C. kimlik numarası |
| Yerleştirildiği yer | Türkiye’ye giriş yaptığı il, yerleştirildiği il, ilçe, mahalle veya köy |
| Ek bilgi | Biliyorsanız vatandaşlığa kabul eden Bakanlar Kurulu kararının tarihi ve numarası |
Kurumun belirttiğine göre birlikte gelenler ve yerleştirildiği yer yazılmazsa kayıt taraması yapılamaz; yalnızca isim, geldiği yer ve iskân yeri yazılan talepler aranamaz. Eksik bilgiyle gelen talepler işleme alınmaz ve eksiklerin tamamlanması istenir.
Ailenin geldiği köyün eski Türkçe adını biliyor ama bugünkü adını bilmiyorsanız Atalarınızın Memleketini Bulun aracıyla bulabilirsiniz. Dilekçeye eski ve yeni adı birlikte yazmak taramayı kolaylaştırır.
T.C. kimlik numaraları nereden bulunur?
Aile reisi ve birlikte gelenler vefat etmiş olsa da T.C. kimlik numaraları vardır. Bu numaralar, e-Devlet’ten ya da nüfus müdürlüğünden alacağınız vukuatlı nüfus kayıt örneğinde yazar. Soy bağının kurulabilmesi için başvuru sahibinin de T.C. kimlik numarası yazılmalıdır.
Başkası adına başvuru
Başkası adına başvuruyorsanız dilekçeye vekâletnamenin aslı veya onaylı sureti eklenmelidir. Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda yetki belgesinin aslı gerekir.
Kayıt bulunamazsa
Muhacir ve iskân kayıtlarının tamamı Devlet Arşivleri Başkanlığı’na devredilmemiştir. Tarama yalnızca Başkanlıktaki fonlarda yapılır, bu yüzden her talep olumlu sonuçlanmayabilir. Bilgileri ne kadar eksiksiz yazarsanız kaydın bulunma ihtimali o kadar artar: birlikte gelenlerin tamamını, köyün eski ve yeni adını ve ailenin yerleştirildiği köyü mutlaka yazın.
Belgeler gelince ne yapılır?
Muhacir kaydı bulunursa Tabiiyet Beyannamesi, Muhacir Kâğıdı ve varsa muhacir dosyasındaki belgeler yazışma adresinize gönderilir. Bu belgelerle:
- Türkiye ve Bulgaristan kayıtlarında isimler farklı yazılıyorsa İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden isim denklik belgesi alınır.
- Bulgaristan vatandaşlığı başvurusu için soy bağı belgelenir.
Belgeleriniz elinize ulaştığında ücretsiz evrak inceleme sayfamızdan yükleyin; uzmanlarımız inceleyip size yol haritanızı çıkarsın.
Sık sorulan sorular
Tabiiyet Beyannamesi ile muhacir belgesi aynı şey mi?
Tabiiyet Beyannamesi, muhacir belgesi denen belgelerden biridir. Muhacir Kâğıdı ve muhacir dosyasındaki diğer belgelerle birlikte muhacir kayıtları arasında saklanır ve aynı talep formuyla istenir.
Muhacir ve iskân kaydı için ayrı ayrı mı başvurulur?
Evet, iki kayıt ayrı talep formlarıyla istenir. İki dilekçe aynı birime gittiği için aynı zarfla gönderilebilir. Dilekçe aracımız ikisini aynı bilgilerle birlikte hazırlar.
Form yerine yazıyla başvurulabilir mi?
Evet. Kurum, formu kullanabileceğinizi ya da formdaki bilgilerin hepsini içeren bir yazıyla başvurabileceğinizi belirtir. Önemli olan zorunlu bilgilerin eksiksiz olmasıdır.
Dedemin T.C. kimlik numarasını bilmiyorum, ne yapmalıyım?
Vukuatlı nüfus kayıt örneğini e-Devlet’ten ya da nüfus müdürlüğünden alın; dedenizin, büyük dedenizin ve diğer aile üyelerinin T.C. kimlik numaraları orada yazar.
Muhacir belgesi bulunamazsa Bulgaristan vatandaşlığına başvurulamaz mı?
Muhacir belgesi soy bağını göstermenin yollarından biridir. Kayıt bulunamazsa başka belgelerle de ilerlemek mümkün olabilir. Durumunuzu ücretsiz evrak incelemesi ile birlikte değerlendirelim.
